زبان تاتی

مردم طالقان به چه زبانی صحبت میکنند؟

مقدمه

در برخی منابع عامیانه و ناموثق آورده شده که زبان مردم طالقان، گویشی از زبان تاتی است! اما چقدر این ادعا درست است؟ ریشه زبان تاتی از کجا نشات گرفته است؟ و چرا نباید این زبان را برای مردم طالقان بکار گرفت؟ در این مقاله به این سوالا پاسخ میدهیم

ریشه زبان تاتی

باید دانست که «تاتی» از دیدگاه زبانشناسی و مردم شناسی، دارای دو هویت مستقل است:
الف – زبان یا گویش تاتی، زبانی است که گروهی از ایرانی زبانان در داغستان و جمهوری آذربایجان بدان سخن می گویند و به دو دسته تقسیم می شود:
الف –1- تاتی شمالی که کلیمیان داغستان (دربند)، و منتهی الیه شمال شرقی جمهوری آذربایجان (باکو، وارتاشن) بدان سخن می گویند.
الف – 2 – تاتی جنوبی که مسلمانان و شماری از مسیحیان شمال شرقی جمهوری آذربایجان (دیویچی، لاخیج، و شبه جزیره آپشرون در شرق باکو) بدان سخن می گویند
ب – ترک ها به هر پارسی یا ایرانی زبانی که در قلمروی اکثریت ترک نشین به زبانی غیر از ترکی سخن می گفته است، عنوان «تات» (یعنی غریبه و بیگانه) می داده اند. این مفهوم از زمان «محمود بن حسین بن محمد کاشغری» که در قرن پنجم هجری در قرقیزستان می زیسته تا شمس الدین سامی و نویسندگان و اندیشمندان معاصر ترک زبان در کتاب های ترکی دیده شده است. اصولا ایرانی زبانان جمهوری آذربایجان نیز به این دلیل «تات» هستند که آذری ها چنین لقبی به آنان داده اند.
بسیاری از زبانشناسان، ریشه واژه ی تاجیک را نیز «تات + جیغ» می دانند. جیغ پسوند تصغیر است و «جغله» (بچه) نیز از همین ریشه می باشد. بر این اساس، ترک های آسیای میانه، ایرانی زبانان آن منطقه را با لفظی تحقیر آمیز خطاب می کردند و این نام بر آنان مانده است؛ هرچند، امروز تاجیکان با قرار دادن نشان «تاج» در وسط پرچم سبز و سپید و قرمز، معنای آن را کاملا تغییر داده اند و خود را از تبار شاهان (تاجی) معرفی می کنند. دلیل آنکه امروزه بسیاری از مردمان دامنه های جنوبی البرز نیز تات نامیده می شوند، همین است. اگرنه، زبان تاتی که در جمهوری آذربایجان استفاده می شود، نه تنها از نظر واژگان، بلکه از دیدگاه دستوری و صرفی هم اختلافی فاحش با گویش طالقانی دارد.

نتیجه‌گیری

ساکنان طالقان، خود گویش این منطقه را “طالقانی” می نامند و نه تاتی! یکی دانستن گویش طالقانی و زبان تاتی، همان قدر عجیب است که بگوییم تهرانی ها به زبان کردی سخن می گویند. بسیاری از واژگان کردی و تهرانی یکی است، هردو از خانواده زبان های ایرانی هستند، اما تفاوت های گفتاری و صرفی آنقدر هست که نتوان هر دو را یک زبان دانست.
گویش طالقانی زیر مجموعه ی زبان گیلکی و نزدیکترین گویش به گویش دیلمانی است، به طوری که میتوان این گویش را با گویش لاهیجان و شرق گیلان منطبق دانست.

اگر به این مطلب علاقه مند بودید پیشنهاد میشود مقاله زیر را هم مطالعه کنید

علت نامگذاری طالقان چیست؟

7 دیدگاه دربارهٔ «مردم طالقان به چه زبانی صحبت میکنند؟»

  1. احمد مهرانفر زیدشتی کلاته

    چقدر جالب ،مارو بگو با چه تعصبی هرجا مینشستیم هی میگفتیم زبان طالقان تاتیه و بی خبر از واقعیت ،ممنون که روشنگری میکنید

  2. سلام این مطالب چیه که می گذارید زبان ما اصلا گیلکی نیست . علاوه بر این دیلمی هم با گیلکی متفاوت است

    1. احمد مهرانفر زیدشتی کلاته

      لطفا اگه مطلبی دارید اینجا قرار بدید که ما هم مطلع بشیم

  3. طالقانی یال

    ما زبانمون تاتیه ولی تاتی ولایتی که داخلش کلمات فارسی زیادئه . اون تاتی که نویسنده می گه با تاتی ایران فرق می کنه
    . فی امان الله.

  4. زبان طالقانی تلفیقی از واژگان طبری (مازندرانی) و دیلمی هستش تمایل واژگان طبری بیشتر هست، زمان قدیم طبرستان و دیلمستان باهم بودن

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اسکرول به بالا