طالقان در دوره صفوی و قاجار

طالقان در عصر صفوی

مقدمه

همانطور که در مقاله تاریخچه طالقان اشاره کردیم مردم طالقان از زمان پیش و پس از اسلام در برابر سلطه حکام و سلاطین مرکزی مقاومت می نمودند. با خلفای اموی و عباسی درگیر بودند. صعب العبور و کوهستانی بودن منطقه، مأوای مناسبی برای مخالفان حکومت مرکزی بود. در طی قرون متمادی پیروان مذهب اعم از زيديه، اسماعيليه و شيعه اثنی عشری در این منطقه، پایگاه و مقبولیت داشتند؛ همین امر موجب تضاد اعتقادی مردمان طالقان با حکام مسلط و رسمی بود، که منجر به جنگ‌های متعدد می‌شد. از طرفی طالقان بخاطر موقعیت جغرافیایی بعنوان مرزی بين فرق مذهبی با مخالفان محسوب می‌شد. اما طالقان در دوره‌ی صفوی و قاجار به ثبات نسبی رسید.

طالقان در دوره صفوی

تشکیل سلسه صفوی و به رسمی شناختن مذهب شیعه دوازده امامی و همچنین پایتخت شدن قزوین نقطه عطفی در تاریخ طالقان محسوب می شود که تأثیر بسزایی در وضع زندگی مردم طالقان برجا گذاشت. پس از عصر صفوی بسیاری از تضادهای فرهنگی و مذهبی حل گردید و این امر زمینه ثبات و گسترش ارتباط با شهرهای بزرگ مجاور بویژه قزوین را مهیا نمود. در بسیاری از اسناد  مطالبی مبنی بر ترحم سلاطین صفوی نسبت به طالقان به چشم می‌خورد. در امامزاده هارون تکیه جوستان کتیبه‌ای سنگی به طول ۹۰ سانتی متر و عرض ۳۳ سانتیمتر به دیوار نصب شده است که حاوی فرمان شاه طهماسب صفوی به خط ثلث است. در این فرمان داد طهماسب صفوی به سبب “عجز سکنه متوطنه” و عدم استطاعت مالی مردم طالقان، آنها را از دادن انواع مالیات از قبيل مواشی، مراعی، نساجی و غیره معاف نموده. این سنگ مرمر منقوش بند ۹۸۸ ه.ق در جوار دری امامزاده به دیوار نصب است.

کتیبه امامزاده هارون

طالقان در دوره قاجاریه

از این دوران به بعد اغلب نام طالقان در منابع، همراه با اسامی شخصیت‌های فرهنگی، هنری و دینی به چشم می‌خورد و دیگر کمتر این عنوان (طالقان) تداعی گر در گیری و کشاکش های نظامی و منازعات است. در ذیل امنيت و حضور نهادینه شدن دستگاههای نظارت و کنترل دولتی و تسهیل آمد و شد و ارتباط بین پیرامون مرکز از جمله طالقان و تهران در واقع یک پیوند اندام وار و پایدار از جوانب مختلف مهیا شد. روندی که بتدریج در غالب ساختارهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی عصر حاضر و تقسيمات جدید کشوری مستقر گردید و تاکنون ادامه دارد.در دوره قاجار فعالیت‌های عمرانی زیادی در طالقان انجام شد از جمله ساخت حمام در روستاهای مختلف (کلانک، میر و..) و ساخت حسینیه جوستان در اواخر سال حکومت محمدشاه قاجار انجام شد.

طالقان در دوره قاجار

ركن الدوله فرزند فتحعلی شاه (سر دودمان خاندان رکنی قزوین) در زمان فتحعلیشاه حکومت قزوین و طالقان را عهده دار بود. وی چندی در کولج ساکن بود و در وصف هوای آنجا گفته است:” هوای کولج و آب حسنجون سرشکم خون شود یاد أيدم چون

ناصرالدین شاه قاجار سال 1301 از رودبارک کلاردشت به پراچان طالقان سفر کرد و سفرنامه‌اش را به رشته تحریر درآورد. همچنین به دستور او اولین کتاب راجع به جغرافیا و تاریخ طالقان نوشته شد.

منبع: کتاب درآمدی بر گویش و فرهنگ طالقان

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در print

2 thoughts on “طالقان در دوره صفوی و قاجار”

Leave a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مطالب بیشتر
اسکرول به بالا